หากเปรียบแนวปะการังเป็นทุ่งดอกไม้ ปลาผีเสื้อก็คงเป็นเหมือนหมู่ภมร ที่เข้ามาดอมดมในสวนขวัญ

ปลากลุ่มนี้เป็นปลาอีกกลุ่มหนึ่ง ที่จับตาคนด้วยรูปทรง และลวดลายอันสุดแสนจะหลากหลาย ว่ายฉวัดเฉวียน วนเวียนอยู่ไม่ห่างจากกอปะการัง ปลาผีเสื้อนับได้ว่าเป็นดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของแนวปะการัง ด้วยเหตุที่อาหารหลักของปลาในกลุ่มนี้ส่วนมาก ก็คือตัวโพลิปของปะการังชนิดต่างๆ และบางชนิดยังเจาะจงกินแต่ตัวโพลิปของปะการังเป็นอาหารเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ดังนั้น ความหลากหลายของปลาผีเสื้อ จึงสามารถบอกเราได้ดีว่า แนวปะการังแต่ละแห่งนั้น อยู่ในสภาพใด

ครอบครัว Chaetodontidae ที่ปลาผีเสื้อถูกจัดให้อยู่นั้น ประกอบไปด้วยปลาจาก 11 สกุล 130 ชนิด ปลาในสกุลนี้ รวมไปถึงผีเสื้อที่หลายคนอาจจะเข้าใจผิดว่าเป็นปลากลุ่มอื่น เช่นโนรี หรือโนรีเกล็ด แต่ไม่รวมปลาที่เราเรียกกันว่า "ปลาผีเสื้อเทวรูป" หรือโนรีหนัง (Zanclus cornutus) ซึ่งไม่มีความเกี่ยวข้องกันกับปลาผีเสื้อ แต่ไปใกล้ชิดกับพวกปลาขี้ตังเบ็ด หรือพวกแทงก์ เสียมากกว่า ปลาในกลุ่มนี้ มีลำตัวแบน และมีฟันซี่เล็กๆ กระจายทั่วทั้งปาก อันเป็นที่มาของชื่อสกุลที่แปลไว้ว่า "มีฟันคล้ายซี่แปรง"

ปลาผีเสื้อ เป็นปลาที่หากินในเวลากลางวัน เมื่อพลบค่ำ ปลาจะหลบเข้าไปหาที่หลับนอนตามซอกหิน หรือโพรงปะการัง ในเวลากลางคืน ปลาผีเสื้อจะเปลี่ยนสีตัวเองให้กลายเป็นสีตุ่นๆ ลูกปลาผีเสื้อแทบทุกชนิด มีรูปร่างหน้าตาแทบจะเหมือนกับตัวเต็มวัย หากมักจะมีจุดบริเวณครีบหลัง ซึ่งจุดที่ว่านี้จะหายไปเช่นเดียวกับปลาในแนวปะการังอื่นๆ อีกหลายชนิด

เป็นที่น่าเสียดายว่า ปลาในกลุ่มปลาผีเสื้อ ไม่ใช่ปลาที่สามารถเลี้ยงได้ง่ายนัก และไม่เหมาะกับผู้เลี้ยงมือใหม่เป็นอย่างยิ่ง หลายชนิดอาจจะไม่สามารถเลี้ยงให้รอดได้เลยในระบบปิด เช่นตู้ปลา อย่างปลาผีเสื้อลายเสือ (Chaetodon meyeri) หรือผีเสื้อเหลือง (Chaetodon andamanensis) เนื่องจากอาหารหลักของพวกมัน คือตัวโพลิปของปะการังเพียงอย่างเดียว อาจจะมีปลาผีเสื้อบางชนิด ที่เลี้ยงให้รอดได้ง่ายกว่าปลาผีเสื้อชนิดอื่นๆ แต่ถึงกระนั้นแล้ว ปลาในกลุ่มนี้ ก็ยังต้องการความดูแลเอาใจใส่จากผู้เลี้ยงอย่างมาก ทั้งในเรื่องของการควบคุมคุณภาพน้ำ อุณหภูมิ และอาหาร อันเป็นปัจจัยสำคัญลำดับต้นๆ ในการรักษาชีวิตปลาในกลุ่มนี้ให้รอดในระยะยาว

ผู้ที่สนใจเลี้ยงปลาในกลุ่มนี้ ควรมีการเตรียมตัวมาเป็นอย่างดีก่อนจะเริ่มเลี้ยง ปลาผีเสื้อแต่ละชนิด มีอุปนิสัยไม่เหมือนกัน บางชนิดอาจจะมีพฤติกรรมการกินอาหารแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ผู้เลี้ยงควรหาข้อมูลความเป็นอยู่ของปลาผีเสื้อชนิดนั้นๆ และคำนึงถึงความเป็นไปได้ในการดำรงชีวิตของปลา ในบริเวณที่มีปัจจัยอันจำกัดอย่างในตู้เลี้ยง ปลาที่กินปะการังเป็นอาหารเพียงอย่างเดียวนั้น ไม่สามารถเลี้ยงให้รอดได้ในระบบปิดเลย ในขณะที่ปลาผีเสื้อกลุ่ม Hemitaurichthys ซึ่งมีพฤติกรรมการกินแพลงตอนเป็นอาหารหลัก จะสามารถปรับตัว และดำรงชีวิตอยู่ในที่เลี้ยงได้ดีกว่ามาก

ปลาผีเสื้อมีทั้งหมดด้วยกันกว่า 130 ชนิด จาก 12 สกุล อันได้แก่:

1. Amphichaetodon
2. Chaetodon
3. Chelmon
4. Chelmonops
5. Coradion
6. Forcipiger
7. Hemitaurichthys
8. Heniochus
9. Johnrandallia*
10. Roa
11. Parachaetodon*
12. Prognathodes

หมายเหตุ: *ท้ายชื่อแสดงถึงความเป็น Monotypic Genus อันหมายความว่าทั้งสกุลนั้นประกอบไปด้วยปลาเพียงชนิดเดียว